- ادله حجيّت استصحاب : الف - بناى عقلا : سيره و روش عقلا چنين است كه هرگاه در چيزى شك كردند كه قبلا به آن يقين داشته‌اند ، بر همان يقين سابق تكيه مىكنند ، و الّا امور جارى آنان در زندگى دچار آشوب مىشود ، و چون شارع رئيس عقلا است ، و از اين روش عقلا هم ممانعت نكرده است ، پس مسلك او نيز با مسلك عقلا متّحد است . اين استدلال مبتنى بر دو مقدمه است : 1 - ثبوت بناى عقلا بر اجراى استصحاب . 2 - كشف موافقت شارع از چنين بنايى و اشتراك شارع با عقلا در اين بنا . ولى مرحوم نايينى در مقدمه اول خدشه كرده به اينكه : بناى عقلا در جايى است كه شك در رافع باشد ولى اگر شك در مقتضى باشد ، چنين بنايى ثابت نيست . و برخى نيز در مقدمه دوم خدشه كرده‌اند مانند مرحوم آخوند در « كفاية الاصول » « 1 » . ب - حكم عقل : البته مراد از عقل ، عقل نظرى است نه عقل عملى . به عنوان « عقل » رجوع شود . عقل نظرى در مواردى كه شك در متيقّن سابق پيدا شود ، حكم مىكند به ملازمه بين علم به ثبوت شىء در زمان سابق و رجحان بقاى آن در زمان بعدى . ج - اجماع : هرچند برخى ادعاى اجماع كرده‌اند بر حجيّت استصحاب ، ولى با توجه به اقوال يازده‌گانه‌اى كه ذكر شد ، اعتماد بر چنين ادعايى بسيار مشكل است . بلى !

--> ( 1 ) اصول الفقه مظفر ، ج 2 ، ص 252 .